Project: Rullens fabrieke 2

Herman Lips (76jaar): ‘We mochten niet veel rusten!’

 

Liselot en Kelly: Wat voor werk deed je in de steenbakkerij?

Herman Lips: Ik was ‘metserdiender’ maar ik deed veel verschillend werk omdat ik veel meehielp met het werk van de anderen.

Liselot en Kelly: Was het zwaar werk?

Lips: Mijn werk was niet zo zwaar als het werk van de mensen die in de productie zaten. Ik was te freel en te klein en niet sterk genoeg om daar in mee te kunnen draaien.(lacht)

Liselot en Kelly: Hoelang heb je daar gewerkt?

Lips: Ik begon als 19 jarige in maart 1950. Na mijn legerdienst keerde ik in mei 1953 terug en werkte er tot december 1956.

Liselot en Kelly: Hoe zag je werkdag eruit?

Lips: In het begin werkten we met Engelse weken. Zo’n week liep tot zaterdagmiddag. Dat betekende dus 50 uur werken per week. Op het einde van mijn carrière was de vijfdagenweek ingevoerd en werkten we 45 uren per week.

Liselot en Kelly: Verdiende je daar goed je boterham?

Lips: Ik verdiende er niet zo veel. De arbeiders in de productie verdienden gevoelig meer. Eerst verdiende ik 13,40 frank of 0,34 euro per uur. Later verdiende ik 21,30 frank of 53 eurocent per uur.

Liselot en Kelly: Waren de bazen streng?

Lips: Ja, want we mochten niet veel rusten.

Liselot en Kelly: Hoeveel ovens waren er?  

Lips: Er waren twee kasovens die continue in werking waren. Eén werd gestookt op steenkool, de andere op gas die op het terrein zelf werd vervaardigd. Er waren ook twee tunnelovens. De kleinste werd gebruikt om de stenen te bakken. De stenen stonden op rollende platforms. Er werd met gas gestookt omdat er ook terracotta en gevelstenen in werden gebakken. Alle ornamenten voor de basiliek van Koekelberg zijn in deze oven gebakken.

Aan de grote tunneloven heb ik zelf mee helpen bouwen. Deze oven werd gestookt met ruwe stookolie. Hier werden de legendarische goed isolerende en zeer lichte snelbouwers gebakken. Ze werden gemaakt uit klei gemengd met zaagmeel en ze werden doorgroefd met ‘wormgaten’!

Liselot en Kelly: Werd er ook iets anders dan stenen gemaakt?  

Lips: Er werden veel kunstwerken in terrcotta gemaakt. De beeldhouwer Gausse was gehuwd met de dochter van de directeur. Vele stenen beelden in Nieuwpoort zijn van zijn hand. Zoals: de zeeman, de draadtrekker, de steenbakkers uitvoerders. Zijn thema was: ‘De Arbeiders’.  Later maakte hij Christusfiguren. Het bekendste is de Christus aan de toren van de kerk in Oostduinkerke. In 1954 was dat het grootste gebakken beeld ter wereld! Ik heb dat beeld zelf helpen monteren. Het beeld is opgevuld met  spherul-beton. Spherul wordt gemaakt van gemalen stenen die zo licht waren dat ze blijven drijven! We maakten er ook stenen mee die als isolatie materiaal voor de diepvriesinstallaties voor zeeschepen dienden.

Liselot en Kelly: Zijn er ongelukken gebeurd?

Lips: Ja, ik herinner me een verstikking bij de ovens van Adrien Degrande in 1952.

Liselot en Kelly: Kun je nog een leuke anekdote vertellen over die tijd?

Lips: In het hoofd van het Christusbeeld dat aan de toren van de kerk van Oostduinkerke  hangt, zit er een wit putje. Tijdens het monteren van het beeld botste het tegen de muur en daarom zit er nu een putje in zijn hoofd.(lacht)

 

Liselot Simoen &  Kelly Kubicki (beide 12 jaar)

 

Raymond Coulier (75jaar): ‘De sfeer was goed in de fabriek’

 

Arusha en Billie: Wat voor werk deed je in de steenbakkerij?

Raymond Coulier: Ik was er stoker. Mijn werk was het vuur  aanhouden voor de ovens.

Arusha en Billie: Was het zwaar werk?

Coulier: Ja, het was er heel warm.

Arusha en Billie: Hoe zag je werkdag eruit?

Coulier: Ik werkte in ploegen.  De eerste ploeg  werkte van 7u15 tot 9uur en van 9u15 tot 12 uur. Ik moest dus ook soms ‘s nachts werken.

Arusha en Billie: Hoelang heb je daar gewerkt?

Coulier: Ongeveer 15 jaar heb ik in de steenbakkerij gewerkt.

Arusha en Billie: Verdiende je daar goed je boterham?

Coulier: Je verdienste hing af van de hoeveelheid werk je leverde. Een brood kostte in 1953 ongeveer 7,5 frank.

Arusha en Billie: Waren de bazen streng?

Coulier: De ploegbaas, Pierre Norueilli was heel streng. Ik vond hem een smeerlap.

Arusha en Billie: Hoeveel ovens waren er?  

Coulier: Er waren vier ovens. Eén oven werd gestookt op gas, één oven op petroleum en de andere twee werden warm gestookt met steenkolen. Bij de ene ovens werd gebakken door de warmte erdoor te blazen. Bij de andere  werd alles op platforms gelegd en in de brandende oven gerold.

Arusha en Billie: Werd er ook iets anders dan stenen gemaakt?

Coulier:  Ja, alle witte stenen die je in de basiliek van Koekelberg ziet, zijn in de Nieuwpoortse steenbakkerij gemaakt en gebakken. Er werden ook veel kleine beeldjes gebakken.

Arusha en Billie: Zijn er ongelukken gebeurd?

Coulier: Ja, iemand is in de gasoven  gestikt! Er is ook een ophanging geweest maar dat was van voor dat ik daar kwam werken.

Arusha en Billie: Had je het naar je zin in de steenbakkerij?

Coulier: Ja, de sfeer was er goed! Als we ‘s zondags gingen gaan drinken waren we ’s maandags soms nog dronken. Maar toch gingen we  werken. Als we dan op maandag de stenen met de kortewagen naar het binnenschip moest brengen, reden we over een smalle plank en toen kwamen we wel eens in het water terecht! (lacht)   

Arusha en Billie: Kun je nog een leuke anekdote vertellen over die tijd?

Coulier: Één van de zonen van de baas liet stiekem beeldjes meebakken in de ovens. Wij  deden  dat zelf ook wel eens. We haalden dan een paar stenen uit de oven en  in de plaats zetten we de beeldjes! (lacht)

 

                               Arusha Verhalle (12 jaar) & Billie Pollet (13 jaar)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Basisschool de Vierboete Nieuwpoort. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s